Wat is formatteren en hoe je alle opslagmedia juist formatteert

Wat is formatteren?

Wat er gebeurt als je een schijf of ander opslagmedium formatteert is, dat het opslagmedium voorzien wordt van een bestandssysteem. Een bestandssysteem waar het besturingssysteem dat de schijf gebruiken moet mee kan werken.

Windows is het besturingssysteem dat we het meest gebruiken. Daarom beperken we ons tot het formatteren van opslagmedia voor Windows. Want dat we bijvoorbeeld een harde schijf met een ander bestandssysteem moeten formatteren dan een USB-stick of SD-kaart maakt formatteren soms al ingewikkeld genoeg.

Wat is formatteren?

Formatteren is zogezegd het proces waarbij een opslagmedium van een indeling wordt voorzien die het mogelijk maakt voor het besturingssysteem om ermee te werken. Dit betekent zoveel als dat het besturingssysteem er bestanden op onder kan brengen en op een later tijdstip weer terug kan vinden. Bijvoorbeeld omdat een programma de bestanden nodig heeft of omdat je een opgeslagen bestand openen wil.

Tijdens het formatteren zullen tevens eventuele fouten die in het opslagmedium zitten worden gemarkeerd. Hiermee wordt voorkomen dat bestanden op delen van het opslagmedium worden opgeslagen die beschadigd zijn of niet goed functioneren.

De indeling die tijdens het formatteren wordt gemaakt heet in vaktermen een bestandssysteem.

Windows ondersteunt verschillende bestandssystemen. Waarvan één (NTFS) alleen met Windows kan worden gebruikt en twee (FAT32 en exFAT) die ook door andere besturingssystemen ondersteund worden. Bijvoorbeeld door MacOS en Linux. Eén, het oudste bestandssysteem, wordt ook ondersteund door apparaten zoals autoradio’s. dvd-spelers en andere elektronica.

Wat is beter?

Het is bijvoorbeeld niet zo dat NTFS beter is dan exFAT of dat FAT inmiddels zo oud is dat je het niet meer zou moeten gebruiken. Wel is het raadzaam te proberen van tevoren te bepalen hoe je een schijf, USB-stick of SD-kaart gaat gebruiken. En welke bestandssystemen worden ondersteund door het apparaat waarmee je het schijfstation wilt gaan gebruiken.

Zo formatteer je een 16GB SD-kaart die je wilt gebruiken in een al wat ouder apparaat bij voorkeur met FAT32. Want dan weet je tenminste zeker dat het apparaat de SD-kaart ondersteunt.

Maar koop je een externe harde schijf waarvan je zeker weet dat je deze alleen met een Windows-pc gaat gebruiken, dan formatteer je deze bij voorkeur met NTFS. Omdat NTFS het veiligste bestandssysteem voor Windows is. Tevens biedt NTFS je de meeste mogelijkheden. Bijvoorbeeld op het gebied van bestanden delen.

Wat precies het verschil is tussen FAT, exFAT en NTFS, ofwel de bestandssystemen die door Windows ondersteunt worden, staat in de onderstaande tabel beschreven.

NTFS

NTFS staat voor NT File System. Dit is het standaard bestandssysteem van Windows. Het is bovendien het veiligste bestandssysteem dat Windows ondersteunt. NTFS wordt niet ondersteunt door andere besturingssystemen. Je kunt een met NTFS geformatteerde (externe) harde schijf dan ook niet gebruiken met Linux of MacOS.

FAT en FAT32

FAT staat voor File Allocation Table, ofwel bestandstoewijzingstabel in goed Nederlands. FAT is het oudste bestandssysteem en ondersteund ook Linux, MacOS en andere besturingssystemen. Tevens ondersteunt FAT32 autoradio’s, dvd-spelers en andere apparaten waarmee beeld en geluid mee kan worden afgespeeld.

exFAT

ExFAT is de opvolger van FAT. Ook exFAT wordt door andere besturingssystemen dan Windows ondersteund. Formatteren met exFAT moet wanneer je bestanden op een opslagmedium wilt kunnen opslaan die groter zijn dan 4GB.

Samengevat betekent dit dat je schijfstations die je alleen gebruikt met een Windows-pc formatteert met NTFS. Raadzaam is om een USB-stick te formatteren met FAT32. Op deze manier ben je er dan namelijk van verzekerd dat de USB-stick op elk apparaat te gebruiken is.

Ook een SD-kaart formatteer je met FAT32. Echter wanneer je een SDXC kaart hebt en/of een SD kaart met een opslagcapaciteit groter dan 32GB, dan wordt door diverse bronnen aangeraden om deze met exFAT te formatteren.

Je formatteert zogezegd een opslagmedium tevens met exFAT wanneer je bestanden wilt kunnen opslaan die groter zijn dan 4GB.

Wanneer is formatteren nodig?

Bestanden die op een USB-stick of ander schijfstation staan, maar die je eraf wilt hebben, kun je uiteraard gewoon verwijderen. Wanneer je echter alle bestanden wilt verwijderen die op een schijf staan, dan is formatteren doorgaans sneller en doeltreffender.

Een andere reden om een schijfstation te formatteren is wanneer je een ander bestandssysteem wilt gaan gebruiken. Bijvoorbeeld omdat het schijfstation geformatteerd is met het bestandssysteem FAT32 en je in plaats daarvan exFAT wilt gaan gebruiken. Bijvoorbeeld omdat je er bestanden op wilt zetten die groter zijn dan 4GB.

Een harde schijf van uw pc formatteren kan in sommige gevallen noodzakelijk zijn. Bijvoorbeeld wanneer uw pc getroffen is door een hardnekkige virusinfectie. De harde schijf formatteren en Windows opnieuw installeren is namelijk de meest doeltreffende manier om van virussen en andere malware op de pc af te komen.

Maar uiteraard kun je een harde schijf ook formatteren wanneer je simpelweg alles wat erop staat eraf wilt hebben.

Inderdaad, wanneer je besluit een schijfstation, ofwel een opslagmedium, te formatteren dan gaan alle bestanden die erop staan verloren.

Dit betekent echter niet dat de verloren gegane bestanden vervolgens niet meer te herstellen zijn. Dat zijn ze door een professional nog wel degelijk.

Alleen formatteren is dan ook onvoldoende wanneer je gevoelige gegevens wilt wissen van een pc of laptop. Bestanden op een harde schijf zullen alleen niet meer te herstellen zijn wanneer je bestanden op de juiste wijze vernietigt.

Hoe moet ik formatteren ?

Formatteren in Windows is niet heel moeilijk. En hoe lang je ermee bezig bent, hangt voornamelijk af van de grootte van het schijfstation of het draagbare opslagmedium dat je wilt formatteren.

Elk type opslagmedium formatteer je op dezelfde manier. En ook bij elk type opslagmedium zal Windows je waarschuwen dat de inhoud ervan verloren zal gaan zodra je het formatteren start.

En dat is maar goed ook, want een vergissing is snel gemaakt. Zeker wanneer je over meerdere schijfstations beschikt.

Formatteren gaat stapsgewijs als volgt:

  1. Sluit het te formatteren schijfstation aan op de computer.
  2. Start Verkenner, bijvoorbeeld via de toetscombinatie Windows-toets+E.
  3. Klik in het navigatiepaneel, de linkerkolom, van Verkenner op de vermelding Deze pc.
  4. Scroll vervolgens in het weergavevenster naar de categorie Apparaten en stations.
  5. Selecteer het schijfstation ofwel opslagmedium dat je wilt formatteren en klik er met de rechtermuisknop op.
  6. Klik in het geopende snelmenu op de optie Formatteren.
  7. Met de optie Formatteren formatteer je een opslagmedium
  8. Dit opent het venster [naam opslagmedium] formatteren. In dit venster kun je onder andere aangeven met welk bestandssysteem je het opslagmedium wilt formatteren en welke naam je het opslagmedium wilt geven. Zodra je tevreden bent met de instellingen kun je op de knop Starten klikken om het formatteren te starten.
  9. Het formatteren start door op de knop Starten te klikken
  10. Na enige tijd zal het formatteren voltooid zijn en is het opslagmedium leeg en klaar voor het opslaan van bestanden.

Snelformatteren

Het zal je wellicht opgevallen zijn dat in het venster de optieSnelformatteren standaard staat aangevinkt. De optie Snelformatteren gebruik je wanneer een opslagmedium geen fouten of storingen vertoont.

Wanneer je echter vermoedt dat een opslagmedium niet goed werkt omdat het bestandssysteem beschadigd is of omdat het opslagmedium fouten bevat, dan kan normaal formatteren veelal de beschadiging herstellen of de fout markeren, waarmee het opslagmedium wederom goed bruikbaar wordt.

Hoe kan ik mijn harde schijf formatteren?

Elke schijfstation, of het nu een USB-stick, SD-kaart of een (externe) harde schijf is, kunnen we op de zojuist besproken manier formatteren. Er is echter één uitzondering. En dat is de harde schijf of de partitie waar Windows op staat. Zodra je die probeert te formatteren, dan krijg je de melding dat je dit volume niet kunt formatteren.

En dat is misschien maar goed ook. Want als het wel zou kunnen, dan werkt je computer na het formatteren simpelweg niet meer, omdat je daarmee het besturingssysteem Windows van de harde schijf hebt verwijderd.

Een harde schijf waar Windows op staat kun je alleen zomaar formatteren wanneer je de schijf eerst inbouwt in een andere pc. Op dat moment is Windows op die harde schijf niet langer actief en kun je de schijf zonder problemen formatteren.

Een andere manier om een harde schijf, waar Windows op staat, te formatteren is installatie media maken waarmee je Windows 10 of 11 kunt installeren

Wanneer je vervolgens de pc opstart vanaf USB-stick met daarop de installatiemedia, dan kun je via die weg de harde schijf formatteren.

Echter, wanneer het de bedoeling is om de harde schijf te formatteren en Windows opnieuw te installeren, dan kun je ook besluiten om via Instellingen de pc gewoon opnieuw in te stellen. Wanneer je hierbij kiest voor de optie Alles verwijderen, dan zal de harde schijf geformatteerd worden alvorens Windows opnieuw op je computer wordt geïnstalleerd.

Formatteren hoeven we niet zo heel vaak meer te doen. Toch blijft het nog steeds handig om te weten hoe het moet. Want formatteren is bijvoorbeeld de snelste manier om een grote hoeveelheid bestanden ineens van een USB-stick of een harde schijf te wissen. Maar ook wanneer we een nieuwe harde schijf in gebruik willen nemen, zullen we deze wellicht eerst moeten formatteren om de schijf van het juiste bestandssysteem de voorzien.

Artikelen die u mogelijk ook interesseren

X

Een momentje nog alstublieft

Abonneer u GRATIS op mijn wekelijkse tip voor iedereen die meer over zijn computer wil leren.




7000+ mensen gingen u al voor